A Year to Live

A Year to Live

Wat bezielt een mens om een jaar lang te gaan leven alsof het je laatste jaar is? Waarom zou je? Waarom zou ik? Is het niet vreselijk aanmatigend voor mensen die écht ziek zijn en die écht een ‘termijn’  hebben gekregen? Is het spotten met de dood? Zoeken we dingen op die we niet op moet wíllen zoeken? Mensch, durft toch te leven!

Motivatie #1

En toch ga ik het aan. Waarom? Ik heb iets met de dood. Of beter gezegd: ik heb er niets mee. Ik ben er doodsbang voor…. Aanvankelijk dacht ik dat ik bang was voor mijn eigen dood. Maar of dát het is, weet ik niet. Inmiddels – ik ben een maand verder – geloof ik dat ik vooral bang ben voor de dood van een ander. Mensen die mij kennen en mij hebben meegemaakt op begrafenissen en crematies weten het. Ze hebben het gezien: ik ben in paniek. En als het even kan, sla ik ze over. Van een aantal mensen heb ik niet (goed) afscheid genomen. Met als gevolg dat ik ze vervolgens maanden of soms zelfs jaren erna, nog meen te zien lopen op straat. Ik ben ook aan het onderzoeken waar die doodsangst vandaan komt. Van een aantal ervaringen weet ik dat ze diepe indruk hebben gemaakt op mij als kind. Toch zijn het niet alleen deze ervaringen geweest die sporen hebben nagelaten; het is vooral het niet-praten erover (destijds) dat de angst voor de dood heeft aangewakkerd. Maar ik kan niet alles hiertoe herleiden. Doodsangst is iets existentieels. Waarmee ik wil zeggen; existentie gaat over leven. Hoort doods- en levensangst bij elkaar? Herken ik mij daarin? Nee, ik geloof het niet. Ik heb geen levensangst, voor zover ik dat kan voelen en beoordelen. Maar ik weet ook dat 90% van menselijk gedrag bepaald wordt door ons onderbewuste. Dus wat ik niet weet, weet ik niet, omdat het niet tot mijn bewuste doordringt.

Motivatie #2

Een ander motief voor mij om mee te doen is omdat het proces an sich mij nieuwsgierig maakt. Het trekt me naar mijn essentie. Het geeft urgentie. En waarom heb je zo’n programma daarvoor nodig, vroeg een goede vriendin mij. Als het zo zou zijn dat wij allemaal elke dag alleen maar doen wat écht belangrijk voor ons is, zouden er geen mensen zijn die zich op hun sterfbed realiseren dat ze spijt hebben van dingen die ze gedaan én gelaten hebben. Ik wil het leven leven en niet omkijken met dat gevoel van ‘wat-als’ of ‘had-ik-nou-maar’. Levine noteert in zijn boek enkele uitspraken van mensen die zojuist hét vonnis van de arts te horen hebben gekregen. Behalve alle stadia die ‘horen’ bij elk rouwproces (al is er geen koninklijke weg voor rouwen net zo min als dat er eeen logische volgorde van fasen zou zijn) [ontkenning, protest, verdriet, twijfel, toekomst heroverwegen en acceptatie] komen ook dit soort reacties voor.

“As what the doctor said really sank in I could feel something very heavy begin to lift. I felt as though I was free to live my life at last. Bizarrely, life never felt so safe (…) In fact, I felt not as though my life was being taken away, but as though it had been given back to me. I felt more freedom and love than I had in some time.”

“I wonder what bounderies have been lifted so noticeably that previous hindrances to joy and mercy toward self and others melt into an increasingly expanding awareness and appreciation of the present?’

Motivatie #3

En dan mijn derde motief. Ik heb werkelijk geen idee waarom ik mee wilde doen. Het enige wat ik zeker wist dát ik het wilde. Dat ik loepzuiver voelde: ja, dat zou heel goed voor mij zijn. Verder dan dat kwam ik niet. Maar ik vertrouwde er maar op. Gewoon maar volgen dus, dat gevoel. Ik kan niet aan alles woorden geven.

Doen dus

“Ik mail je, nee ik bel je, heb zeker interesse!”. Zomaar een mailtje van mij naar Petra. Als antwoord op niet zomaar een vraag. Of ik mee wilde doen aan het programma. Mijn help. Mijn angst voor de dood onder ogen zien? Ik huil al badkuipen vol bij het aanzien van een begrafenis van een totaal onbekende. Mind you, ik  huil het hardst van iedereen. En dat brengt ook nog een hoop schaamte met zich mee. Nog lastiger. En toch – en zo gaat het dus als iets je in een keer naar je essentie trekt – voelde ik meteen: ja, dit klopt, dit moet ik doen. Ik voel dat het mij goed gaat doen. En van niet springen in het diepe heb ik nog nooit gehoord. Meteen dezelfde avond al begint het te stromen. Ik heb nog maar een jaar. Wat wil ik doen? Dat weet ik wel. Daar verandert denk ik niet veel aan: ik heb mijn bestemming gevonden in mijn ondernemerschap, kan al mijn passie kwijt in mijn werk, ben dol op de lieve mensen om mij heen en doe in mijn vrije tijd al de dingen die mij energie geven. Maar voor alles wat maar met de dood te maken heeft loop ik heel hard weg. Sprinten kan ik dan. Als geen ander.

Laten

Maar wat wil ik láten? Dat is even andere koek. Waar wil ik mee stoppen? Waar lekt er nog energie? Waar lig ik ’s nacht van wakker en blijkt nu ineens, zo na dit besluit, a waste of time? Ineens komen er zaken naar boven. Er zijn zeker dingen die ik niet meer wil doen of waar ik niet eens meer aan wil beginnen. Ik heb tenslotte nog maar een jaar. Ik zeg veel te vaak ja tegen uitnodigingen. Ik zeg dingen toe te doen omdat ik met het ‘belofte-maakt-schuld’ credo ben opgevoed. En ik laat sommige mensen om mij heen te lang in onzekerheid omdat ik nog iets te vaak handel vanuit angst. Ik heb nog maar een jaar! Is dit wat ik wil? Is dat wat anderen verdienen? Nee. Zoveel is me duidelijk. Dit wil ik niet langer. Ik  besluit mee te gaan doen. Wat een besluit. Ik doe vervolgens geen oog meer dicht. Waar ben ik in godsnaam aan begonnen, vraag ik me af. Maar ik spring.